SOC 2 audit uitgelegd: verschillen tussen Type I en Type II

Steeds vaker vragen klanten, investeerders en grote organisaties om een SOC 2 rapport voordat zij zaken doen met een softwarebedrijf of IT-dienstverlener. Vooral in de SaaS- en cloudmarkt is aantoonbare compliance op het gebied van informatiebeveiliging inmiddels voor veel organisaties een harde voorwaarde geworden om samen te werken. Maar wat is een SOC 2 audit precies, wanneer kies je voor Type I of Type II, en wanneer is een SOC 2 rapport interessant voor jouw organisatie? Op deze pagina leggen we het stap voor stap uit, inclusief de verschillen met SOC 1, ISO 27001 en ISAE 3402, en wat je van het traject kunt verwachten.

Wat is een SOC 2 audit en waarom is deze belangrijk?

Een SOC 2 audit laat onafhankelijk zien dat jouw organisatie informatiebeveiliging, beschikbaarheid en vertrouwelijkheid aantoonbaar goed heeft ingericht. Vooral voor SaaS-bedrijven, cloudproviders en IT-dienstverleners is een SOC 2 audit steeds vaker een eis van klanten. Tijdens de audit wordt gekeken naar processen, systemen en interne controls die bijdragen aan een betrouwbare dienstverlening. Het resultaat is een SOC 2 rapport dat klanten, partners en andere stakeholders inzicht geeft in de kwaliteit van deze beheersmaatregelen en in de mate waarin de organisatie compliant is aan de gekozen criteria.

Een SOC 2 audit wordt vooral uitgevoerd bij SaaS-bedrijven, cloudproviders, managed service providers en andere organisaties die gegevens van klanten verwerken of beheren. Het rapport speelt een steeds grotere rol binnen de compliance-programma’s van klanten: veel opdrachtgevers nemen een geldig rapport op als vaste eis in hun leveranciersbeoordeling.

De Trust Services Criteria

Welke criteria worden getoetst tijdens de audit?

Iedere SOC 2 is gebaseerd op de Trust Services Criteria (TSC) van de AICPA. Deze vormen het beoordelingskader voor de audit. Security is altijd verplicht. Afhankelijk van de dienstverlening worden één of meer aanvullende criteria meegenomen.

De vijf criteria zijn:

Security – Bescherming van systemen en gegevens tegen ongeautoriseerde toegang. Denk aan multi-factor-authenticatie, wachtwoordbeleid, firewalls en logging van toegang tot systemen. Security is het enige criterium dat in iedere SOC 2 audit verplicht is.

Availability – De beschikbaarheid en continuiteit van systemen voor klanten. Denk aan monitoring van systeembeschikbaarheid, capaciteitsplanning, uitwijkvoorzieningen en een getest continuiteitsplan.

Processing Integrity – De zekerheid dat gegevens volledig, juist en tijdig worden verwerkt. Denk aan validatie van invoer, foutafhandeling en controls die borgen dat transacties correct worden verwerkt.

Confidentiality – Het beschermen van vertrouwelijke bedrijfsinformatie tegen onbevoegde toegang. Denk aan versleuteling van gevoelige data, need-to-know toegangsbeleid en afspraken met leveranciers over vertrouwelijkheid.

Privacy – Het zorgvuldig verwerken en beschermen van persoonsgegevens, in lijn met de AVG. Denk aan beleid voor het verzamelen, gebruiken, bewaren en vernietigen van persoonsgegevens.

Tijdens de audit beoordelen onze auditoren welke beheersmaatregelen zijn ingericht en of deze aansluiten bij de gekozen criteria. Hoe meer criteria worden meegenomen, hoe uitgebreider, en doorgaans hoe waardevoller voor klanten, het uiteindelijke rapport.

SOC 2 Type I of Type II: wat is het verschil?

Er zijn twee soorten rapporten. Welke het meest geschikt is, hangt af van de eisen van jouw klanten en de volwassenheid van de organisatie.

Type I

Een Type I audit beoordeelt of de beheersmaatregelen op een bepaald moment goed zijn ingericht. De auditor kijkt naar de opzet van processen en controls, maar nog niet naar de werking over een langere periode. Een Type I rapport is vaak een goede eerste stap voor organisaties die voor het eerst een SOC 2 audit laten uitvoeren.

Type II

Een Type II audit gaat een stap verder. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de inrichting van de beheersmaatregelen, maar ook naar de werking ervan gedurende een afgesproken periode, meestal tussen de zes en twaalf maanden. Daardoor biedt een Type II rapport meer zekerheid aan klanten, investeerders en andere stakeholders. Veel organisaties starten met een Type I-rapport en groeien binnen een jaar door naar Type II, omdat opdrachtgevers dat rapport doorgaans als vollediger beschouwen.

SOC 2 versus SOC 1: waarin verschillen ze?

SOC 2 wordt vaak in een adem genoemd met SOC 1, maar de twee rapporten dienen een ander doel. Een SOC 1-audit, gebaseerd op de SSAE 18-standaard, richt zich op interne beheersmaatregelen die van invloed zijn op de financiele verslaggeving van klanten, denk aan een salarisverwerker of een fondsadministrateur. Een SOC 2-audit richt zich juist op informatiebeveiliging in de bredere zin, via de Trust Services Criteria.

Kort gezegd: kies je voor een SOC 1-rapport als de dienstverlening financiele processen van klanten raakt, en voor SOC 2 wanneer klanten zekerheid willen over hoe je met hun gegevens en systemen omgaat. Sommige organisaties laten, afhankelijk van hun dienstverlening, beide rapporten opstellen.

Wanneer is een SOC 2 relevant voor jouw organisatie?

In veel gevallen is een SOC 2 audit geen wettelijke verplichting, maar een eis vanuit klanten of opdrachtgevers. Zeker internationale organisaties vragen steeds vaker om een onafhankelijk assurance-rapport voordat zij gevoelige gegevens aan een leverancier toevertrouwen.

Een SOC 2 is interessant wanneer:

• klanten vragen om een SOC 2 rapport;
• je actief bent als SaaS-bedrijf of cloudprovider;
• je internationale klanten bedient;
• je regelmatig uitgebreide security questionnaires ontvangt;
• je sneller door leveranciersbeoordelingen wilt komen;
• je wilt aantonen dat informatiebeveiliging aantoonbaar beheerst wordt.

Twijfel je of jouw organisatie ook onder de NIS2-richtlijn valt? Bekijk onze pagina over de NIS2 audit voor meer achtergrond.

Waar staat SOC 2 precies voor?

SOC staat voor Service Organization Control. SOC 2 is ontwikkeld voor organisaties die IT-diensten leveren of gegevens van klanten verwerken. Het rapport is gebaseerd op de Trust Services Criteria van de AICPA en geeft onafhankelijke zekerheid over de kwaliteit van de ingerichte beheersmaatregelen. SOC 2 valt onder het bredere governance-raamwerk van de AICPA voor service-organisaties en wordt internationaal breed erkend als kwaliteitsstempel voor informatiebeveiliging. Waar ISO 27001 leidt tot een certificaat, resulteert een SOC 2 audit in een onafhankelijk assurance-rapport dat kan worden gedeeld met klanten, prospects en andere stakeholders.

Wil je ISO 27001 en SOC 2 combineren? Lees ook onze pagina over de interne ISO 27001-audit.

Zo verloopt het traject stap voor stap

Iedere organisatie is anders, maar een SOC 2 traject bestaat meestal uit de volgende stappen.

Scope bepalen

Samen bepalen we welke diensten, systemen, leveranciers en processen onderdeel zijn van de audit, en welke Trust Services Criteria het beste aansluiten bij de vraag van je klanten.

Readiness assessment

We beoordelen of de organisatie voldoende is voorbereid en of de benodigde beheersmaatregelen aanwezig zijn. Dit voorkomt verrassingen tijdens de formele audit en geeft een realistisch beeld van eventuele hiaten in bijvoorbeeld toegangsbeheer, wijzigingsbeheer of leveranciersmanagement.

Uitvoering van de audit

Onze auditoren voeren interviews, beoordelen documentatie en testen bewijsstukken om vast te stellen of aan de gekozen criteria wordt voldaan.

Rapportage

Alle bevindingen worden vastgelegd in een onafhankelijk assurance-rapport. Dit rapport bevat naast de bevindingen ook een beschrijving van het systeem en de dienstverlening, zodat lezers de context begrijpen.

Type II-periode

Bij een Type II-traject beoordelen we daarnaast of de beheersmaatregelen gedurende de afgesproken periode effectief hebben gewerkt.

Herbeoordeling

Een SOC 2 Type II-rapport heeft in de praktijk een geldigheidsduur van ongeveer twaalf maanden. Klanten verwachten doorgaans een jaarlijkse herhaling, zodat de zekerheid actueel blijft.

Wat levert een SOC 2 rapport op?

Een SOC 2-rapport helpt organisaties niet alleen om zekerheid te bieden aan klanten, maar levert ook voordelen op voor de eigen organisatie.

• Meer vertrouwen bij klanten en prospects
• Sneller door leveranciers- en security assessments
• Minder losse vragenlijsten van klanten
• Sterkere positie bij internationale aanbestedingen
• Meer inzicht in risico’s en beheersmaatregelen
• Onafhankelijk bewijs dat informatiebeveiliging aantoonbaar op orde is

Hoe bereid je je voor op?

Een goede voorbereiding maakt een audit efficiënter. Organisaties brengen vooraf vaak hun processen, risico’s en beheersmaatregelen in kaart en verzamelen de benodigde documentatie. AudITvision voert uitsluitend de onafhankelijke audit uit. Eventuele ondersteuning bij de voorbereiding kan door een externe adviseur worden verzorgd, zodat de onafhankelijkheid van de audit gewaarborgd blijft.

SOC 2 audit laten uitvoeren?

AudITvision voert onafhankelijke SOC 2-audits uit voor organisaties die zekerheid willen bieden over hun informatiebeveiliging en interne beheersing. Onze auditoren hebben ruime ervaring met assurance-opdrachten en beoordelen beheersmaatregelen zorgvuldig, transparant en pragmatisch.

Benieuwd of een Type I of Type II audit past bij jouw organisatie? Neem contact met ons op. We denken graag met je mee over de juiste scope en aanpak.

FAQ

Wat is een SOC 2 audit?

Een SOC 2 is een onafhankelijke assurance-opdracht waarbij wordt beoordeeld of een organisatie passende beheersmaatregelen heeft ingericht rondom informatiebeveiliging. Afhankelijk van het type audit wordt ook beoordeeld of deze beheersmaatregelen gedurende een bepaalde periode aantoonbaar effectief hebben gefunctioneerd. Het resultaat is een onafhankelijk SOC 2 rapport dat klanten, partners en andere stakeholders inzicht geeft in de betrouwbaarheid van de dienstverlening.

Welke organisaties hebben een SOC 2 nodig?

Een SOC 2 is vooral interessant voor organisaties die gegevens van klanten verwerken of IT-diensten leveren. Denk aan SaaS-bedrijven, cloudproviders, hostingbedrijven, managed service providers en softwareontwikkelaars. In de praktijk vragen steeds meer klanten om een SOC 2 rapport voordat zij een samenwerking aangaan. Vooral bij internationale klanten en grotere organisaties is een SOC 2 steeds vaker een belangrijke eis.

Wat is het verschil tussen een SOC 2 Type I en Type II?

Een SOC 2 Type I beoordeelt of de beheersmaatregelen op een specifiek moment goed zijn ingericht. Hierbij kijkt de auditor naar de opzet van processen, controles en procedures. Een SOC 2 Type II gaat een stap verder en beoordeelt ook of deze beheersmaatregelen gedurende een afgesproken periode effectief hebben gewerkt. Daardoor biedt een Type II rapport doorgaans meer zekerheid aan klanten, partners en andere stakeholders.

Is een SOC 2 audit hetzelfde als ISO 27001?

Nee. ISO 27001 is een internationale norm waarmee organisaties een managementsysteem voor informatiebeveiliging kunnen certificeren. Een SOC 2 audit resulteert daarentegen in een onafhankelijk assurance-rapport waarin een auditor beoordeelt of beheersmaatregelen voldoen aan de TSC. Veel organisaties combineren beide, omdat ISO 27001 en SOC 2 elkaar goed aanvullen.

Moet je eerst ISO 27001 hebben voordat je een SOC 2 audit kunt uitvoeren?

Nee. Een ISO 27001-certificering is geen voorwaarde voor een SOC 2 . Wel zien we dat organisaties die al volgens ISO 27001 werken vaak veel beheersmaatregelen hebben ingericht. Daardoor verloopt de voorbereiding op een SOC 2 vaak efficiënter en zijn veel benodigde processen en documentatie al beschikbaar.

Is een SOC 2 audit verplicht?

Nee. Een SOC 2 is meestal geen wettelijke verplichting. Organisaties kiezen er vaak voor omdat klanten, opdrachtgevers of investeerders vragen om een onafhankelijk rapport over de beheersing van informatiebeveiliging. Vooral binnen de SaaS-, cloud- en IT-sector is een SOC 2 report steeds vaker een belangrijke voorwaarde om zaken te kunnen doen met grotere of internationale klanten.

Wat wordt er beoordeeld tijdens een SOC 2?

Tijdens een SOC 2 worden de beheersmaatregelen beoordeeld die bijdragen aan een betrouwbare en veilige dienstverlening. Afhankelijk van de gekozen TSC kijkt de auditor onder andere naar toegangsbeheer, wijzigingsbeheer, logging en monitoring, back-ups, incidentmanagement, leveranciersbeheer en de bescherming van vertrouwelijke gegevens. De exacte scope wordt vooraf afgestemd op de dienstverlening van de organisatie.

Hoe lang duurt een SOC 2?

De doorlooptijd hangt af van de omvang van de organisatie, de gekozen scope en de volwassenheid van de beheersmaatregelen. Een SOC 2 Type I kan vaak binnen enkele weken worden uitgevoerd. Bij een SOC 2 Type II wordt daarnaast een beoordelingsperiode vastgesteld, meestal tussen de zes en twaalf maanden, waarin de werking van de beheersmaatregelen wordt beoordeeld.

Wie mag een SOC 2 uitvoeren?

Een SOC 2 moet worden uitgevoerd door een onafhankelijke auditor met ervaring in assurance-opdrachten en IT-beheersmaatregelen. Tijdens de audit worden interviews gehouden, documentatie beoordeeld en bewijsstukken getest om vast te stellen of de organisatie voldoet aan de relevante criteria.

Wat kost een SOC 2?

De kosten van een SOC 2 zijn afhankelijk van de omvang van de organisatie, de gekozen scope, het aantal systemen en processen en het type audit. Ook de volwassenheid van de bestaande beheersmaatregelen speelt een belangrijke rol. Daarom wordt een offerte vrijwel altijd afgestemd op de specifieke situatie van de organisatie.

Wat is het verschil tussen een SOC 2 en een ISAE 3402?

Hoewel beide assurance-opdrachten zekerheid geven over de beheersing van processen, hebben ze een andere focus. Een SOC 2 audit richt zich op informatiebeveiliging en de criteria, zoals security, beschikbaarheid en vertrouwelijkheid. Een ISAE 3402-audit is bedoeld voor serviceorganisaties waarvan de dienstverlening invloed heeft op de financiële verslaggeving van klanten. Welke audit het meest geschikt is, hangt af van de dienstverlening en de eisen van klanten of toezichthouders.